Czym jest podmuch strumienia odrzutowego?

Podmuch strumienia odrzutowego to szybki, gorący strumień spalin silnika odrzutowego, który może uszkodzić nawierzchnię, sprzęt i statki powietrzne oraz zranić ludzi.

Na co wpływa

FAA opisuje strumień spalin silnika odrzutowego jako szybki strumień powietrza o podwyższonej temperaturze. Może uszkodzić infrastrukturę lotniska, sprzęt naziemny i inne statki powietrzne oraz poważnie zranić ludzi. Wysoka temperatura i duża prędkość razem mogą też uszkodzić nawierzchnię w pobliżu punktu wylotu spalin.

Na płytach postojowych siła wiatru od podmuchu może zrzucać przedmioty, przesuwać sprzęt, spowodować, że pojazd straci sterowność, i uszkodzić infrastrukturę.

Jak jest silny

Siła podmuchu zależy od statku powietrznego, poziomu ciągu i atmosfery. FAA wyróżnia trzy poziomy ciągu:

• Ciąg biegu jałowego, typowy na stanowiskach postojowych i na miejscach oczekiwania przy drogach kołowania.
• Ciąg ruszenia, który rozpoczyna ruch statku powietrznego. Występuje na płytach postojowych, na drogach kołowania i na końcach drogi startowej.
• Ciąg startowy, który występuje głównie na końcu drogi startowej i wzdłuż niej, a także na strefach próby silników.

Prędkość i temperatura rozciągają się daleko za statkiem powietrznym. Temperatura spada do bezpiecznego poziomu na krótszym dystansie niż prędkość. Wiatr boczny może przesunąć obszar wylotu spalin na jedną stronę. Producenci statków powietrznych publikują kontury wylotu spalin w swoich podręcznikach planowania lotnisk.

FAA podaje progowe wartości prędkości powietrza do celów planowania. Nie są to ograniczenia ani obciążenia konstrukcyjne.

Wpływ na nawierzchnię i oświetlenie

Na asfalcie erozja od podmuchu to ciemny obszar, w którym spoiwo bitumiczne się przypaliło lub zwęgliło. Miejscowe przypalenia mogą sięgać około pół cala (13 mm) w głąb. Przy przeglądzie stanu nawierzchni inspektor zapisuje uszkodzenie według powierzchni, bez poziomu nasilenia. Zobacz erozja wywołana podmuchem .

Podmuch może też erodować nieosłonięte grunty przy drodze startowej. Silniki montowane na skrzydłach dużych statków powietrznych mogą wystawać ponad krawędź drogi startowej. Naruszona powierzchnia może wytwarzać pył i odłamki, które silnik może zassać. Utwardzone pobocza odpornie znoszą taką erozję i powstawanie odłamków.

W zakresie oświetlenia FAA zaleca, aby światła krawędzi drogi startowej stały 10 stóp (3 m) od krawędzi nawierzchni na drogach startowych używanych przez samoloty odrzutowe. Pozwala to uniknąć możliwego uszkodzenia od podmuchu. Ogranicza też wbudowane w nawierzchnię oprawy świateł krawędzi drogi kołowania do miejsc, w których wystające światła mogłyby ulec uszkodzeniu od podmuchu.

Ochrona

Strefa podmuchów to obszar przy końcu drogi startowej. Zmniejsza erozyjne działanie podmuchu strumienia odrzutowego i podmuchu śmigła. FAA wymaga utwardzonej strefy podmuchów, gdy krytyczny statek powietrzny należy do grupy projektowej samolotów IV lub większej. Żółte oznaczenia szewronowe wskazują utwardzoną strefę podmuchów. EASA CS ADR-DSN.B.175(d) mówi, że co najmniej 30 m pasa drogi startowej przed jej początkiem powinno być przygotowane na erozję od podmuchu.

Płot przeciwpodmuchowy to bariera, która przekierowuje lub rozprasza podmuch strumienia odrzutowego albo śmigła. FAA wymaga, aby oś strumienia wylotowego przechodziła poniżej górnej krawędzi płotu. Zaleca odstęp 50 stóp (15,2 m) od ogona statku powietrznego do przodu płotu. Zaleca płot tylko wtedy, gdy zapewnienie wystarczającego buforu bezpieczeństwa jest niepraktyczne.

W UE operator lotniska musi działać także na płytach postojowych. ADR.OPS.D.055 wymaga, aby operator informował użytkowników płyty i wyznaczał stanowiska postojowe, które ograniczają podmuch. Operator musi uwzględniać podmuch przy układzie płyty i wskazywać miejsca wrażliwe na podmuch. W tych miejscach operator publikuje wniosek o minimalny ciąg albo stosuje inne środki.